بررسی مقاومت به موپیروسین در ناقلان MRSA در میان کارکنان و بیماران بخش‌های مراقبت ویژه

مقاله پژوهشی «Distribution of Mupirocin Resistance in Nasal Carriers of Methicillin-resistant Staphylococcus aureus Among ICU Healthcare Workers and Patients in Rasht, Iran» با همکاری دکتر پگاه علیزاده پهلوان، دکتر هانیه بیگلری و دکتر علی مجتهدی انجام و در نشریه Archives of Razi Institute منتشر شده است.

این مقاله در سال ۲۰۲۵، جلد ۸۰، شماره ۶، صفحات ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۰ منتشر شده و تاریخ انتشار آن ۱ نوامبر ۲۰۲۵ است. این پژوهش بر بررسی مقاومت به موپیروسین در ناقلان بینی باکتری Staphylococcus aureus، به‌ویژه سویه‌های مقاوم به متی‌سیلین یا MRSA، در میان کارکنان بخش‌های مراقبت ویژه و بیماران بستری در بیمارستان‌های رشت تمرکز دارد.

موضوع پژوهش چه بود؟
در این میان، Staphylococcus aureus یکی از باکتری‌هایی است که می‌تواند پوست و مجاری بینی را کلونیزه کند و در شرایط مختلف موجب عفونت شود. یکی از چالش‌های مهم در کنترل عفونت‌های ناشی از این باکتری، افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی، به‌ویژه مقاومت به متی‌سیلین و شکل‌گیری سویه‌های MRSA است.
در محیط‌های بیمارستانی، کارکنان درمانی، بیماران و تجهیزات پزشکی می‌توانند در انتقال این باکتری نقش داشته باشند و این مسئله در بخش‌های مراقبت ویژه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
از سوی دیگر، موپیروسین یکی از داروهای مورد استفاده برای کنترل و ریشه‌کنی ناقل بودن S. aureus در بینی است. بنابراین ایجاد مقاومت نسبت به این دارو می‌تواند یکی از چالش‌های مهم در برنامه‌های کنترل عفونت بیمارستانی باشد.
این مطالعه با هدف بررسی میزان مقاومت به موپیروسین در ناقلان بینی S. aureus در میان کارکنان درمانی و بیماران بستری در بخش‌های مراقبت ویژه انجام شد. پژوهشگران همچنین به بررسی ژن‌های مرتبط با مقاومت به موپیروسین پرداختند.

پژوهش چگونه انجام شد؟
نمونه‌های سواب بینی از بیماران بستری در بخش‌های مراقبت ویژه و کارکنان درمانی در دو مرکز آموزشی درمانی بیمارستان ولایت و بیمارستان پورسینا در رشت جمع‌آوری شد.
برای شناسایی Staphylococcus aureus از مجموعه‌ای از آزمایش‌های میکروبیولوژیک و بیوشیمیایی از جمله رنگ‌آمیزی گرم، آزمایش‌های کاتالاز و کوآگولاز، بررسی فعالیت DNase و بررسی رشد و تخمیر در محیط مانیتول سالت آگار استفاده شد.
برای شناسایی MRSA نیز از دیسک ۳۰ میکروگرمی سفوکسیتین استفاده شد. مقاومت به موپیروسین با استفاده از دیسک‌های ۵ و ۲۰۰ میکروگرمی و روش انتشار دیسک یا Kirby-Bauer بررسی شد.
همچنین حداقل غلظت مهاری یا MIC موپیروسین با استفاده از نوارهای E-test اندازه‌گیری شد. در ادامه، برای بررسی مولکولی مقاومت، ژن mupA و mupB و همچنین ژن mecA با روش PCR مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج مطالعه چه بود؟
در مجموع ۸۱ ایزوله Staphylococcus aureus از ناقلان بینی کارکنان و بیماران به دست آمد.
از این تعداد:
۲۰ ایزوله، معادل ۲۴٫۶۹ درصد، از کارکنان بخش مراقبت ویژه به دست آمد.
۶۱ ایزوله، معادل ۷۵٫۳۱ درصد، مربوط به بیماران بود.
در مجموع ۶۳ مورد از ۸۱ ایزوله، معادل ۷۷٫۷ درصد، MRSA تشخیص داده شدند.
در میان ۲۰ ایزوله مربوط به کارکنان بخش مراقبت ویژه نیز ۱۸ مورد، معادل ۹۰ درصد، MRSA و ۲ مورد، معادل ۱۰ درصد، MSSA بودند. نتایج آزمایش انتشار دیسک با نتایج PCR برای ژن mecA مطابقت داشت.

مقاومت به موپیروسین
یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، میزان بالای مقاومت به موپیروسین بود.
بر اساس نتایج مطالعه، ۲۸ مورد از ۸۱ ایزوله، معادل ۳۴٫۵۶ درصد، مقاومت سطح بالا به موپیروسین نشان دادند.
همچنین در همین ۲۸ ایزوله، ژن mupA که با مقاومت سطح بالای موپیروسین مرتبط است، شناسایی شد.
در مقابل، در این مطالعه هیچ موردی از مقاومت سطح پایین به موپیروسین و هیچ موردی از وجود ژن mupB مشاهده نشد.
بررسی MIC نیز نشان داد که ۲۸ ایزوله دارای MIC برابر یا بیشتر از ۵۱۲ میکروگرم در لیتر بودند و در گروه مقاومت سطح بالا قرار گرفتند.
از میان ۲۸ ایزوله مقاوم به موپیروسین، ۱۸ مورد، معادل ۶۴٫۲۸ درصد، از بیماران و ۱۰ مورد، معادل ۳۵٫۷۲ درصد، از کارکنان درمانی به دست آمده بود.

الگوی مقاومت به سایر آنتی‌بیوتیک‌ها
پژوهشگران علاوه بر موپیروسین، حساسیت ایزوله‌ها را نسبت به چند آنتی‌بیوتیک دیگر نیز بررسی کردند.
تمام ایزوله‌ها نسبت به لینزولید و Synercid (کینوپریستین-دالفوپریستین) حساس بودند.
در مقابل، تمام ایزوله‌ها نسبت به اریترومایسین و کلیندامایسین مقاومت نشان دادند.
میزان مقاومت گزارش‌شده برای سایر آنتی‌بیوتیک‌ها نیز شامل موارد زیر بود:
ریفامپین: ۷۴٫۰۷ درصد
پنی‌سیلین: ۸۷٫۶۵ درصد
آمیکاسین: ۳۴٫۵۶ درصد
جنتامایسین: ۵۶٫۷۹ درصد
تتراسایکلین: ۸۳٫۹۵ درصد
این یافته‌ها نشان‌دهنده الگوی قابل توجه مقاومت چندگانه در ایزوله‌های مورد بررسی است.

اهمیت یافته‌های پژوهش
مقاومت آنتی‌بیوتیکی یکی از چالش‌های مهم در کنترل عفونت‌های بیمارستانی است و وجود سویه‌های مقاوم در بخش‌های مراقبت ویژه می‌تواند کنترل انتقال عفونت را دشوارتر کند.
در این پژوهش، میزان مقاومت سطح بالای موپیروسین ۳۴٫۵۶ درصد گزارش شد. نویسندگان در بخش بحث مقاله اشاره می‌کنند که این میزان نسبتاً بالا بوده و استفاده نامناسب و کنترل‌نشده از موپیروسین می‌تواند یکی از عوامل مرتبط با شکل‌گیری مقاومت نسبت به این دارو باشد.
همچنین نتایج این مطالعه با برخی پژوهش‌های پیشین مقایسه شده است. برای نمونه، مطالعه‌ای در بیماران بستری در بخش‌های مراقبت ویژه در تهران، میزان ۴۱٫۴ درصد مقاومت سطح بالا به موپیروسین را گزارش کرده بود.

جمع‌بندی
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مقاومت به موپیروسین در ایزوله‌های Staphylococcus aureus مورد بررسی قابل توجه بوده است. شناسایی مقاومت سطح بالا و وجود ژن mupA در ۳۴٫۵۶ درصد از ایزوله‌ها، اهمیت بررسی الگوی مقاومت آنتی‌بیوتیکی در محیط‌های بیمارستانی را برجسته می‌کند.
نویسندگان مقاله بر پایش منظم کارکنان درمانی، ارزیابی مستمر روند مقاومت آنتی‌بیوتیکی و تقویت اقدامات کنترل عفونت برای کاهش خطر انتقال MRSA در بیمارستان‌ها تأکید کرده‌اند.
همچنین بر اساس نتیجه‌گیری مقاله، لینزولید و کینوپریستین-دالفوپریستین (Synercid) در این مطالعه در برابر ایزوله‌های بررسی‌شده مؤثر بودند و می‌توانند به‌عنوان گزینه‌های مؤثر برای درمان عفونت‌های ناشی از S. aureus مورد توجه قرار گیرند.

اطلاعات مقاله
عنوان: Distribution of Mupirocin Resistance in Nasal Carriers of Methicillin-resistant Staphylococcus aureus Among ICU Healthcare Workers and Patients in Rasht, Iran
نویسندگان: Pegah Alizadeh Pahlavan، Hanieh Biglari، Ali Mojtahedi
نشریه: Archives of Razi Institute
سال انتشار: ۲۰۲۵
جلد و شماره: Volume 80, Issue 6
صفحات: 1393–1400
DOI: 10.66224/ARI.80.6.3367
مطالعه متن کامل مقاله

برای مطالعه متن کامل مقاله و مشاهده جزئیات روش پژوهش، داده‌ها، نتایج و منابع، روی عبارت زیر کلیک کنید.

مشاهده مقاله کامل