سرطانهای ناحیه حلق (Oropharynx) بهویژه سرطان سلول سنگفرشی مرتبط با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV-positive Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma) در سالهای اخیر توجه ویژهای را در حوزه درمان سرطانهای سر و گردن به خود اختصاص دادهاند.
اگرچه درمانهای استاندارد مانند پرتودرمانی و شیمیپرتودرمانی همزمان، کنترل مناسبی بر بیماری ایجاد میکنند، اما قرار گرفتن بافتهای سالم اطراف تومور در معرض دوز بالای اشعه میتواند با عوارض عملکردی و کاهش کیفیت زندگی همراه باشد. به همین دلیل، یکی از موضوعات مهم پژوهشی در سالهای اخیر، بررسی امکان کاهش شدت درمان (Treatment De-intensification) در بیماران منتخب، بدون کاهش احتمال کنترل سرطان بوده است.
یکی از روشهایی که در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته، جراحی رباتیک از راه دهان (Transoral Robotic Surgery یا TORS) است؛ روشی کمتهاجمی که امکان دسترسی به ضایعات ناحیه حلق را بدون ایجاد برش خارجی در گردن فراهم میکند.
مطالعه FIND؛ بررسی نقش جراحی رباتیک در کاهش میدان پرتودرمانی
در مطالعه فاز ۲ با عنوان FIND Trial، پژوهشگران بررسی کردند که آیا استفاده از جراحی رباتیک از راه دهان میتواند در بیماران مبتلا به سرطان سلول سنگفرشی گردن با منشأ اولیه نامشخص (Unknown Primary Squamous Cell Carcinoma of the Neck) به شناسایی محل اولیه تومور و کاهش حجم پرتودرمانی مورد نیاز کمک کند یا خیر.
در این مطالعه، بیمارانی که با متاستاز سرطان سلول سنگفرشی در غدد لنفاوی گردن مراجعه کرده بودند و منشأ اولیه تومور در بررسیهای معمول مشخص نشده بود، تحت ارزیابی با روشهای پیشرفته شامل جراحی رباتیک از راه دهان قرار گرفتند.
هدف اصلی پژوهش این بود که مشخص شود آیا یافتن محل اولیه تومور با استفاده از TORS میتواند باعث تغییر در برنامه درمانی و محدود شدن ناحیه تحت پرتودرمانی شود.
یافتههای مطالعه
نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از جراحی رباتیک از راه دهان توانست در گروهی از بیماران، محل اولیه تومور را شناسایی کند.
با مشخص شدن محل منشأ سرطان، پزشکان توانستند برنامه پرتودرمانی را بر اساس اطلاعات دقیقتر تنظیم کنند و در برخی بیماران، حجم بافتهای تحت تابش کاهش پیدا کرد.
این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا در درمان سرطانهای ناحیه سر و گردن، کاهش غیرضروری میزان تابش به بافتهای سالم میتواند به کاهش عوارض مرتبط با درمان کمک کند.
اهمیت جراحی رباتیک از راه دهان در درمان سرطان حلق
جراحی رباتیک از راه دهان این امکان را فراهم میکند که جراح با استفاده از ابزارهای دقیق و سیستم تصویری پیشرفته، از مسیر دهان به نواحی عمقی حلق دسترسی پیدا کند.
در بیمارانی که شرایط مناسب برای انجام این روش را دارند، TORS میتواند اطلاعات تشخیصی و درمانی ارزشمندی فراهم کند و به انتخاب دقیقتر روش درمان کمک نماید.
با این حال، نویسندگان مطالعه تأکید میکنند که این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب بیمار، نیازمند ارزیابی دقیق توسط تیم تخصصی درمان سرطانهای سر و گردن است.
چشمانداز آینده
نتایج مطالعه FIND نشان میدهد که جراحی رباتیک از راه دهان میتواند یکی از ابزارهای مؤثر در مسیر حرکت به سمت درمانهای شخصیسازیشده سرطانهای حلق باشد.
هدف اصلی تحقیقات آینده، شناسایی بیمارانی است که میتوانند از درمانهای کمعارضهتر بهرهمند شوند، در حالی که همچنان کنترل مناسب بیماری حفظ شود.
